Akademik Kadro Sınav Kağıdı ve Cevap Anahtarına Erişim
Akademik Kadro Sınav Kağıdı ve Cevap Anahtarına Erişim Hakkı
Akademik kadro sınavına giren aday, kendi cevap kağıdını ve cevap anahtarını 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'na dayanarak isteyebilir. Ret hâlinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz ve iptal davası yolu açıktır.
Akademik kadro sınav kağıdı, adayın kendi cevaplarını görebildiği tek belgedir. Aday bu belgeyi 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'na dayanarak isteyebilir. Üniversiteler talebi çoğu zaman kişisel veri gerekçesiyle reddeder. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu ise bu gerekçeyi tek başına yeterli görmemektedir.
Akademik Kadro Sınav Evrakının Hukuki Niteliği
Öğretim elemanı alımının çerçevesini 9 Kasım 2018 tarihli Yönetmelik çizer. Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 11. maddesi giriş sınavını düzenler. Araştırma görevlisi kadrolarında sınav yazılı yapılır. Yabancı dil alanındaki öğretim görevlisi kadrolarında ise sözlü sınav uygulanır. Maddenin ikinci fıkrası jüriye açık bir görev yükler. Jüri, sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlar. Raportör olarak belirlenen üye ise soru ve cevapları tutanak altına alır.
Bu hüküm evrakın hukuki niteliğini belirler. Tutanak, üniversitenin elinde bulunması gereken bir belgedir. 4982 sayılı Kanun'un 7. maddesi tam olarak bu tür belgeleri kapsar. Kurul da kamusal bir sınavda kullanılan soru ve cevapların kamunun elindeki belge sayıldığını kabul eder.
Öğretim üyesi kadrolarında ayrı bir düzenleme uygulanır. Doçent kadrosuna ek koşul olarak sözlü sınav konulmuşsa jüri kapalı oturumda karar verir. 12 Haziran 2018 tarihli Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği bunu 10. maddesinde düzenler. Karar, düzenlenen tutanakla imza altına alınır. Aday başarısız bulunursa jüri üyeleri tutanağa eklenmek üzere gerekçeli karar hazırlar. Tutanak, jüri başkanı tarafından rektöre imza karşılığında teslim edilir. Bu belgeler de bilgi edinme başvurusunun konusu olur.
Uyuşmazlıkta beş ayrı evrak öne çıkar. Bunlar adayın cevap kağıdı, soru kağıdı, cevap anahtarı, jüri tutanağı ve puan çizelgesidir. Akademik kadro sınav kağıdı bu kümenin yalnız bir parçasıdır. Sınavın kendisine yönelik itiraz usulü araştırma görevlisi bilim sınavına itiraz sayfasında ayrıca anlatılmıştır.
Akademik kadro sınavında kendi cevap kağıdımı görebilir miyim?
Evet. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu, adayın kendi sınav evrakına erişiminde güncel, somut, meşru ve kişisel menfaati bulunduğunu kabul etmektedir. Erişim, 4982 sayılı Kanun'un 10. maddesindeki usullerden biriyle sağlanır. Kurulun 18 Eylül 2024 tarihli ve 2024/1608 sayılı kararı bir üniversite başvurusunda bu yönde sonuca varmıştır.
Üniversite sınav kağıdımın fotokopisini vermek zorunda mı?
Kural, istenen belgenin onaylı bir örneğinin verilmesidir. Belgenin niteliği gereği kopya çıkarılamıyorsa idare, aslını inceleme ve not alma imkânı tanır. Bu ikinci yol özel erişim usulü olarak adlandırılır ve gözetmen eşliğinde yerinde inceleme biçiminde uygulanır. İdare, erişimin gerektirdiği maliyet kadar ücret isteyebilir.
4. maddesi hakkı herkese tanır. 5. madde ise kurumlara bilgi verme yükümlülüğü yükler. İstisnalar Kanun'un 15 ile 28. maddeleri arasında sayılmıştır. Bu liste dardır ve genişletilerek yorumlanamaz.
Kurul, bir üniversiteye yöneltilen talebi 2024 yılında incelemiştir. Aday, girdiği sınava ait soru ve cevap kağıdını görmek istemişti. Kurul, adayın kendi belgesine erişiminde güncel, somut, meşru ve kişisel menfaati bulunduğunu belirtmiştir. Erişimi, hak arama hürriyetinin kullanılabilmesi bakımından gerekli saymıştır. Talebin, Kanun'un 10. maddesinin ikinci fıkrasındaki özel erişim usulüyle karşılanmasına karar vermiştir. Karar 18 Eylül 2024 tarihli ve 2024/1608 sayılıdır.
Özel erişim usulü, kopya verilmesinin mümkün olmadığı hâller içindir. Aday, belgenin aslını gözetmen eşliğinde inceler ve not alır. Kural olarak ise istenen belgenin onaylı bir örneği verilir. Usulün ayrıntısı yine 10. maddede sayılmıştır. Ses kaydı için dinleme, görüntü kaydı için izleme imkânı tanınır. Belgeye zarar vermeyen başka bir yol varsa o da kullanılabilir. Sözlü sınav kayda alınmışsa bu hüküm doğrudan işler. Kurum, erişimin gerektirdiği maliyet kadar ücret isteyebilir. Tahsil edilen tutar kurumun bütçesine gelir kaydedilir. Akademik kadro sınav kağıdı için istenen ücret süresinde yatırılmazsa talepten vazgeçilmiş sayılır. Erişimin bir sınırı da 29. maddededir. Bu yolla elde edilen belge ticari amaçla çoğaltılamaz ve kullanılamaz. Ön değerlendirme aşamasındaki puan uyuşmazlıkları akademik kadro ön değerlendirme sonucuna itiraz sayfasında ele alınmıştır.
Cevap Anahtarı ve Puanlama Ölçütünün Açıklanması
Cevap anahtarı, yazılı sınavda puanın nasıl oluştuğunu gösterir. Kurul, kamusal sınavlara ait soru kitapçığı ve cevap anahtarı taleplerini de erişime açmıştır. 28 Nisan 2021 tarihli ve 2021/666 sayılı kararda bu sonuca varılmıştır. Karara göre talep, gözetmen eşliğinde yerinde inceleme yaptırılarak karşılanabilir. Aynı kararda erişim ücreti istenebileceği de kabul edilmiştir. Karar bir ayrım da içerir. Sınav sorularının kamuya açıklanması istemi reddedilmiştir. Adayın kendi kitapçığı ve cevap anahtarı bakımından ise erişim kabul edilmiştir. Talebin kişisel biçimde kurulması bu yüzden önemlidir.
Sözlü sınavda cevap anahtarı bulunmaz. Onun yerini raportörün tuttuğu soru ve cevap tutanağı alır. Tutanak yoksa sınavın denetlenebilirliği ortadan kalkar. Akademik kadro sınav kağıdı isteyen aday bu tutanağı da açıkça istemelidir.
Puanlama ölçütü Yönetmelik'te sayılarla bellidir. Nihai değerlendirmede dört puan birlikte hesaplanır. ALES puanının yüzde 30'u ve lisans mezuniyet notunun yüzde 30'u alınır. Yabancı dil puanının yüzde 10'u ile giriş sınavı notunun yüzde 30'u buna eklenir. Meslek yüksekokullarında oranlar farklıdır. Değerlendirme puanı 65'in altında kalan aday başarısız sayılır. Oranlar bilindiği için puan çizelgesi basit bir aritmetik denetime açıktır. İlanın kendisinden kaynaklanan sakatlıklar ise akademik kadro ilanına itiraz ve iptal davası konusudur.
Ön değerlendirme aşamasının ölçütü ayrıdır. Yönetmelik'in 10. maddesine göre jüri, ALES puanının yüzde 60'ını ve yabancı dil puanının yüzde 40'ını dikkate alır. Meslek yüksekokullarına yapılan başvurularda ise ALES puanının yüzde 70'i ile lisans mezuniyet notunun yüzde 30'u esas alınır. Adayların bu puanları, ilanda belirtilen internet adresinde açıklanır. Açıklanmayan bir puan, bilgi edinme başvurusunun ilk hedefidir.
Diğer Adayların Evrakı ve Kişisel Verilerin Korunması
Aday çoğu zaman yalnız kendi evrakıyla yetinmez. Atanan adayın puanı ve jüri raporu da merak edilir. Bu noktada 4982 sayılı Kanun'un 21. maddesi devreye girer. Madde, kişinin meslekî ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşturacak belgeleri kapsam dışında bırakır.
Kanun bu durumda kapıyı tümüyle kapatmaz. 9. madde, gizli bilgileri ayırarak belge verme yolunu gösterir. Ayrılabilen bilgiler çıkarıldıktan sonra belge başvurana sunulur. Ayırma gerekçesi de yazılı olarak bildirilir. Uygulamada bu, üçüncü kişiye ait bilgilerin karartılması anlamına gelir.
Kurul, üniversitelerin geniş gizlilik savunmasını birden çok kez reddetmiştir. 16 Haziran 2021 tarihli ve 2021/822 sayılı karar bu bakımdan açıklayıcıdır. Kurul, kadro başvurusu üzerine düzenlenen jüri raporlarının bilimsel nitelikte olduğunu belirtmiştir. Raporların özel hayatın gizliliği kapsamında değerlendirilemeyeceğine karar vermiştir.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu da tek başına bir ret gerekçesi değildir. Kanun'un 11. maddesi ilgili kişiye kendi verisini isteme hakkı tanır. 28. maddedeki istisnalar ise sınav evrakına doğrudan uymaz. Atanmama işlemine karşı açılacak dava için akademik kadroya atanmama davası sayfasına bakılabilir.
Bilgi Edinme Başvurusunun Hazırlanması
Başvurunun biçimi Kanun'un 6. maddesinde düzenlenmiştir. Dilekçede ad, soyad, imza ve adres bulunur. Başvuru elektronik ortamda da yapılabilir. Aynı maddenin ikinci fıkrası, istenen belgenin açıkça belirtilmesini şart koşar.
Akademik Kadro Sınav Kağıdı Talebinde İstenecek Belgeler
Adayın kendi cevap kağıdının onaylı örneği
Sınav soru kağıdı ve cevap anahtarı
Raportörün tuttuğu soru ve cevap tutanağı
Ön değerlendirme ve nihai değerlendirme puan çizelgeleri
Jüri üyelerinin ad, soyad ve akademik unvanları
Yazılı sınav yapılmasına ilişkin senato kararı örneği
Talep somut belgeye bağlanmalıdır. Kanun'un 7. maddesi, ayrı bir çalışma veya analiz gerektiren istekleri korumaz. "Değerlendirmenizi açıklayın" biçimindeki bir cümle bu nedenle reddedilebilir. "Şu tutanağın onaylı örneği" ifadesi ise aynı kapıya takılmaz.
Başvuru Süreleri ve Yetkili Makam
Süreler 11. maddede yazılıdır. Kurum, belgeye erişimi 15 iş günü içinde sağlar. Belge başka bir birimden veya kurumdan gelecekse süre 30 iş gününe çıkar. Uzatma, 15 iş günü dolmadan yazılı olarak bildirilir. Ücret bildirimi süreyi keser ve ödeme 15 iş günü içinde yapılır. 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun'un 7. maddesi ise 30 günlük gerekçeli cevap yükümlülüğü getirir.
Başvurunun nereye yapılacağı da önemlidir. Belge hangi üniversitenin elindeyse dilekçe o rektörlüğe verilir. Sınavı yapan birim fakülte, enstitü veya yüksekokul olabilir. Kanun'un 7. maddesi, belge başka bir yerdeyse dilekçenin oraya gönderilmesini emreder. Durum başvurana yazılı olarak bildirilir. Talebin bilgi edinme başvurusu olarak kaydedilmesi, 11. maddedeki sürelerin işlemesi bakımından önem taşır.
Üniversitenin Erişim Talebini Reddetmesi
Ret kararının biçimi de denetime tabidir. 12. madde, reddin gerekçesinin ve başvuru yollarının gösterilmesini ister. Gerekçesiz bir ret yazısı başlı başına hukuka aykırıdır. Akademik kadro sınav kağıdı talebine verilen tek satırlık cevap bu yüzden zayıf kalır.
Ret gerekçeleri çoğunlukla üç başlıkta toplanır. Bunlar kişisel veri, sınav gizliliği ve kurum içi görüş savunmalarıdır. Sonuncusu 26. madde karşısında zorlanır. Maddenin ikinci fıkrası, uzmanlık alanında görüş verme yükümlülüğü bulunanların görüşlerini bilgi edinmeye açar. Şart, görüşün kurumun alacağı karara esas teşkil etmesidir. Jüri raporu bu tanıma girer.
Kurul, jüri üyelerinin kimliğine ilişkin bir reddi de kaldırmıştır. 5 Mayıs 2021 tarihli ve 2021/703 sayılı kararda üniversite özel hayatın gizliliğine dayanmıştı. Talep, araştırma görevlisi sözlü sınavını yapan jüri üyelerinin ad, soyad ve unvanlarına ilişkindi. Kurul itirazı kabul etmiştir. Sözlü sınavlarda denetimin sınırları sözlü sınavların yargısal denetimi sayfasında incelenmiştir.
Cevapsızlık da bir karardır. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. Bu tarih, itiraz ve dava sürelerinin başlangıcı olur.
Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna İtiraz
İtiraz yolu 13. maddede düzenlenmiştir. Reddedilen başvuru sahibi, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde Kurula itiraz eder. Bu itiraz, idari yargıya başvurma süresini durdurur. Kurul kararını 30 iş günü içinde verir.
Kurumların da bir yükümlülüğü vardır. Kurulun istediği her türlü bilgi veya belge 15 iş günü içinde gönderilir. Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu Adalet Bakanlığı bünyesinde çalışır. Kurul kararlarına karşı 60 gün içinde iptal davası açılabilir.
İtiraz dilekçesine üç belge eklenir. Bunlar ilk başvurunun örneği, üniversitenin cevabı ve tebliğ tarihini gösteren kayıttır. Süre hesabı zımni retlerde yanılgı doğurur. Otuz günlük süre dolmadan yapılan itiraz usulden reddedilir.
Kurul her itirazı esastan incelemez. Önce usul denetimi yapılır. İtiraz süresinde değilse veya dilekçedeki bilgiler eksikse itiraz usulden reddedilir. Kabul kararında ise talebin karşılanması gerektiği ilgili rektörlüğe bildirilir. Karara rağmen belge verilmezse dava yolu açık kalır.
Sınav Evrakının Mahkemece Getirtilmesi
Bilgi edinme yolu tıkanırsa dava dosyası devreye girer. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20. maddesi mahkemeye geniş bir yetki tanır. Mahkeme, bakmakta olduğu davaya ait her türlü incelemeyi kendiliğinden yapar. Gerekli gördüğü evrakın gönderilmesini taraflardan ve ilgili yerlerden ister.
Bu kararların süresinde yerine getirilmesi mecburidir. Haklı sebep varsa süre bir defaya mahsus uzatılabilir. Ara kararın gereği yerine getirilmezse sonuç ağırlaşır. Maddenin ikinci fıkrası, bu durumun karar üzerindeki etkisini mahkemenin takdir edeceğini söyler.
Dava dilekçesine somut bir talep yazılmalıdır. Sınav evrakının aslının ve jüri tutanağının getirtilmesi açıkça istenir. İdarenin belge göndermemesi ayrı bir uyuşmazlık başlığıdır. Bu sorun ÜAK tarafından mahkemeye belge sunulmaması sayfasında ele alınmıştır.
Evrakın Kaybolması veya İmha Edilmesi
Bazı dosyalarda idare evrakın bulunmadığını bildirir. Bu cevap, Yönetmelik'in 11. maddesi karşısında sorun yaratır. Tutanak tutmak jürinin açık görevidir. Belgenin yokluğu, sınavın denetlenebilir biçimde yapılmadığını gösterir.
İspat yükü bu noktada yer değiştirir. İdare, sınavın nesnel ölçütlerle yapıldığını başka delille ortaya koymak zorunda kalır. Mahkeme, ara kararına cevap verilmemesini işlemin sakatlığı yönünde değerlendirebilir.
Aday, evrakın varlığını başka kayıtlarla da ortaya koyabilir. Sınav salonunda imzalanan yoklama çizelgesi bunlardan biridir. Sınavın yerini ve saatini duyuran ilan da işe yarar. Bu kayıtlar, tutanağın hiç tutulmadığı savunmasını zayıflatır.
İmha savunması da denetlenmelidir. İmha tutanağının tarihi ve dayanağı sorulur. 4982 sayılı Kanun'un 29. maddesi, uygulamada kusuru bulunan görevlilerin disiplin sorumluluğunu düzenler. Gerçek bir resmî belgeyi yok etmek veya gizlemek ise 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 205. maddesinde suç sayılmıştır. İptal davasının çerçevesi akademik kadro iptal davaları sayfasında anlatılmıştır.
Erişim Sonrası Puan İtirazının Kurulması
Belgeye ulaşmak tek başına sonuç doğurmaz. Asıl iş, elde edilen evrakı hukuki sakatlığa dönüştürmektir. Akademik kadro sınav kağıdı üzerinde önce aritmetik denetim yapılır. Ardından puanın gerekçesi aranır.
Erişimden sonra şu beş başlık denetlenir:
Sözlü sınavda soru ve cevap tutanağının hiç tutulmaması
Cevap kağıdındaki doğru yanıtın yanlış sayılması
İlan edilen alanla ilgisi bulunmayan soru sorulması
Nihai değerlendirme puanının yüzdelere uymaması
Jüri değerlendirmesinin soyut ifadelerle yetinmesi
Süreler ayrı ayrı işler. Bilgi edinme itirazı, yalnız ret işlemine karşı dava süresini durdurur. Atama işlemine karşı 60 günlük süre işlemeye devam eder. Bu ayrım gözden kaçarsa belge geldiğinde dava süresi dolmuş olur. Kişiye özel şart tartışmaları için kişiye özel akademik kadro ilanı iptali sayfasına bakılabilir.
Yürütmenin durdurulması istemi de baştan yazılmalıdır. Kadroya başka bir aday atandıysa telafisi güç zarar somutlaşır. Akademik kadro sınav kağıdı üzerinden kurulan itiraz, dilekçede tek tek numaralandırılır.
Akademik Kadro Sınav Evrakı Konusunda Avukat Desteği
Akademik kadro sınav kağıdı ve cevap anahtarına erişim bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Akademik kadro sınav kağıdı hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya Avukata Sor formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Bilgi edinme başvuruma kaç gün içinde cevap verilmesi gerekir?
Kurum, istenen belgeye erişimi kural olarak 15 iş günü içinde sağlar. Belge kurumun başka bir biriminden gelecekse veya başka bir kurumun görüşü gerekiyorsa süre 30 iş gününe çıkar. Bu uzatmanın gerekçesi, 15 iş günlük süre dolmadan yazılı olarak bildirilir. Erişim ücretinin bildirilmesi ise süreyi keser.
Üniversite sınav kağıdı talebimi reddederse ne yapabilirim?
Ret kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz edebilirsiniz. Bu itiraz, idari yargıya başvurma süresini durdurur ve Kurul kararını 30 iş günü içinde verir. Hiç cevap verilmemişse otuz günün geçmesiyle istek reddedilmiş sayılır. Kurul kararına karşı da 60 gün içinde iptal davası açılabilir.
Kadroya başvuran adayların jüri raporlarını isteyebilir miyim?
Kurul, kadro başvurusu üzerine düzenlenen jüri raporlarını bilimsel nitelikte saymış ve özel hayatın gizliliği kapsamında görmemiştir. 16 Haziran 2021 tarihli ve 2021/822 sayılı karar bu yöndedir. Üçüncü kişilere ait bilgiler bulunuyorsa 4982 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca o kısımlar ayrılarak belge verilir.
Sözlü sınavda tutanak tutulmamışsa ne olur?
Tutanak tutmak jürinin açık görevidir. 2018 tarihli Yönetmeliğin 11. maddesi, raportör üyenin yazılı ve sözlü sınavların soru ve cevaplarını tutanak altına almasını emreder. Tutanağın bulunmaması, sınavın nesnel ve denetlenebilir biçimde yapılmadığını gösterir. Bu eksiklik iptal davasında idarenin savunmasını zayıflatır.
Evet. 2577 sayılı Kanun'un 20. maddesi mahkemeye, gerekli gördüğü her türlü evrakın gönderilmesini isteme yetkisi verir. Bu ara kararların süresinde yerine getirilmesi mecburidir. İdare gereğini yapmazsa bu durumun karar üzerindeki etkisi mahkemece takdir edilir. Bu nedenle evrakın getirtilmesi dava dilekçesinde açıkça istenmelidir.
Akademik Kadro
Üniversite Akademik Atama Kriterlerinin Değiştirilmesi ve Geriye Yürümezlik
Üniversite akademik atama kriterlerinin değiştirilmesi düzenleyici bir işlemdir ve kural olarak geçmişe yürümez. Yazıda YÖK onayı, yürürlük tarihi, kazanılmış hak tartışması ve iptal davası yolu ele alınmaktadır.
