Aylıktan Kesme Cezası İptal Davası Süresi ve Mahkemesi
Aylıktan Kesme Cezasına Karşı İptal Davası Nasıl Açılır
Aylıktan kesme cezası öğretim elemanının brüt aylığından bir defaya mahsus 1/30 ila 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır. Cezaya yedi gün içinde itiraz edilebilir, iptal davası ise altmış gün içinde ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır.
Aylıktan kesme cezası, öğretim elemanının brüt aylığından bir defaya mahsus kesinti yapılmasıdır. Kesinti oranı 1/30 ile 1/8 arasındadır. Cezaya karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. İptal davası ise altmış gün içinde açılır. Yetkili yargı yeri, ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.
Aylıktan Kesme Cezasının Kanuni Dayanağı Nedir
Öğretim elemanlarının disiplin cezaları 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 53. maddesinde sayılır. Aylıktan kesme cezası bu maddenin (b) bendinin üçüncü fıkrasındadır. Kanun cezayı şöyle tanımlar. Brüt aylıktan veya ücretten bir defaya mahsus 1/30 ila 1/8 arasında kesinti yapılır.
Bu tanımın iki sınırı vardır. Kesinti bir kereliktir. Oran da 1/8'i aşamaz. Aynı ceza aylara bölünerek uygulanamaz.
Aylıktan kesme cezası bu yönüyle kınamadan da kademe ilerlemesinin durdurulmasından da ayrılır. Kınama parasal sonuç doğurmaz. Kademe ilerlemesinin durdurulması ise bir ila üç yıl arasında uygulanır.
Sık rastlanan bir hata burada başlar. Fiil ve cezaların tek dayanağı bugün kanundur. Uzun yıllar uygulanan disiplin yönetmeliği mülgadır. Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Kaldırma işlemi 20 Ekim 2017 tarihli ve 30216 sayılı Resmî Gazete ile yapılmıştır.
Değişikliğin arkasında bir iptal kararı vardır. Anayasa Mahkemesi 14/1/2015 tarihli ve E. 2014/100, K. 2015/6 sayılı kararıyla maddenin ilgili kısmını iptal etmiştir. Fiiller ve cezalar bunun üzerine doğrudan kanuna yazılmıştır. Bugün dayanak yönetmelik değil, kanundur.
Öğretim elemanı olmayan üniversite memurları için kural farklıdır. Onlara 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125. maddesi uygulanır. Fiil listeleri de bu yüzden ayrışır. Karşılaştırma için yükseköğretim disiplin suç ve cezaları sayfasına bakılabilir.
Hangi Fiiller Aylıktan Kesme Cezasını Gerektirir
Kanun cezayı belirli fiillere bağlar. 53/b maddesinin üçüncü fıkrasında sayılan fiillerden bazıları şunlardır.
Sık Sorulan Sorular
Aylıktan kesme cezasında kesinti oranı en fazla ne kadar olabilir?
2547 sayılı Kanunun 53/b maddesine göre kesinti, brüt aylık veya ücretin 1/30'u ile 1/8'i arasında yapılır. Kesinti bir defaya mahsustur. Aylara bölünen ya da 1/8'i aşan uygulama cezanın kanuni tanımına aykırı olur.
Aylıktan kesme cezasına itiraz etmeden doğrudan dava açılabilir mi?
Açılabilir. 2547 sayılı Kanunun 53/F maddesindeki itiraz zorunlu bir başvuru yolu değildir. Dava açma süresi altmış gündür ve tebliği izleyen günden işler. İtiraz edilirse 2577 sayılı Kanunun 11. maddesindeki durma kuralı dikkate alınır.
Organlarda yapılan konuşma ve alınan kararları yetkisiz biçimde dışarı yaymak
Kuruma ait araç, gereç ve belgeyi yazılı istemeye rağmen süresinde geri vermemek
Araştırma ve deneylerde hayvanlara veya ekolojik dengeye zarar vermek
Başka kişi ve kurumlardan alınan verileri izin verilen ölçünün dışında kullanmak
Araştırma için ayrılan kaynak, mekân ve cihazları amaç dışı kullanmak
Bir araştırmanın sonuçlarını bütünlüğü bozacak şekilde parçalayıp ayrı ayrı yayımlamak
Aktif katkısı olmayan kişiyi yazarlar arasına eklemek veya olanı çıkarmak
Akademik atama başvurusunda yayınlara ilişkin yanıltıcı beyanda bulunmak
Kasıtlı olarak görevi tam ve zamanında yapmamak
Özürsüz ve kesintisiz üç ila dokuz gün göreve gelmemek
Ceza bu fiillerin dışına taşırılamaz. Liste 15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunla genişletilmiştir. Eklenen bentler arasında yanıltıcı beyan ve kasıtlı görev ihmali de vardır. Fiilin hangi bende girdiği davanın merkezindedir. Kanun benzer fiiller için de bir kural koyar. Nitelik ve ağırlık bakımından benzeyen fiile, hangi fiile benzediği belirtilerek aynı türden ceza verilir. Bu gerekçe kararda gösterilmemişse işlem sebep unsuru yönünden tartışılabilir.
Zamanaşımı da fiile bağlıdır. Kanunun 53/C maddesi soruşturmaya başlama ve ceza verme için ayrı süreler öngörür. İki sürenin nasıl işlediği akademik disiplin cezalarında zamanaşımı sayfasında açıklanmıştır.
Aylıktan Kesme Cezasını Hangi Kurul Verebilir
Yetki kuralı 2547 sayılı Kanunun 53/Ç maddesindedir. Aylıktan kesme cezası, kişinin görevli olduğu birimdeki disiplin kurulu kararıyla verilir. Tek kişilik disiplin amiri kararı burada yeterli değildir. Uyarma ve kınamada ise durum tersinedir.
Bazı görevler bakımından kural değişir. Rektörler, dekanlar ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürleri sayılabilir. Bu kişilere ceza ancak Yüksek Disiplin Kurulu verebilir. Kanunun 53/E maddesine göre Yüksek Disiplin Kurulu, Yükseköğretim Genel Kuruludur. Üniversite disiplin kurulu ise üniversite yönetim kuruludur.
Kurul kararının nasıl oluştuğu da denetlenir. Kanunun 53/E maddesi kurulların teşekkülünü düzenler. Soruşturmada görev alan üye, aynı dosyanın oylamasına katılamaz. Cezayı veren üye de itirazın görüşüldüğü oylamada bulunamaz. Kurulun eksik ya da yasaklı üyeyle toplanması işlemi sakatlar. Ayrıntı için disiplin kurullarının teşekkülü sayfasına bakınız.
Kanun bir kuralı daha açıkça söyler. Disiplin cezası verme yetkisi devredilemez. Yetkisiz makamın kurduğu işlem, esasa girilmeden iptal edilebilir. Bu nedenle dilekçede önce yetki incelenir. Ayrıntı için disiplin cezası verme yetkisi sayfasına bakınız.
Cezaya İtiraz Süresi Kaç Gündür
İtiraz yolu Kanunun 53/F maddesinde düzenlenmiştir. İtiraz, ilgilinin görevli olduğu üniversitenin disiplin kuruluna yapılır. Üst kuruluş personeli için mercii Yüksek Disiplin Kuruludur.
Süreler kısadır. İtiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür. İtiraz mercii altmış gün içinde karar verir. Bu altmış günlük süre idarenin karar süresidir. Dava açma süresiyle karıştırılmamalıdır. İtirazın kabulü hâlinde ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar. Kurul, kabul gerekçesine uygun yeni bir işlemi üç ay içinde kurabilir.
İtiraz zorunlu değildir. Aylıktan kesme cezası hakkında doğrudan iptal davası da açılabilir. Yedi günlük süre kaçırılmışsa dava yolu yine de kapanmaz. Tercihin sonuçları yükseköğretim disiplin soruşturmalarında itiraz sayfasında anlatılmıştır.
Dava Açma Süresi Ne Zaman Başlar
Özel kanunda ayrı bir dava süresi yoktur. Bu yüzden genel kural işler. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesi altmış günlük süre öngörür. Süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.
Aynı Kanunun 11. maddesi ek bir imkân tanır. Dava süresi içinde işlemin geri alınması üst makamdan istenebilir. Bu başvuru, işlemeye başlamış süreyi durdurur. İdare otuz gün içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır. Bu otuz günlük süre 2021 yılında altmış günden indirilmiştir.
Sürenin yeniden işlemesinde bir ayrıntı önemlidir. Başvuru tarihine kadar geçen süre hesaba katılır. Yani süre baştan başlamaz, kaldığı yerden devam eder. Son gün tatile denk gelirse süre ilk çalışma gününün bitimine uzar. Tarihleri kendi dosyanızda görmek için akademisyen disiplin süreleri aracı kullanılabilir.
Davayı Hangi Mahkeme Görür
Aylıktan kesme cezası davalarında görevli yargı yeri idare mahkemesidir. Yetki ise İdari Yargılama Usulü Kanununun 33. maddesine göre belirlenir. Maddenin üçüncü fıkrası disiplin cezalarını ayrıca düzenler. Kural şudur. Görevle ilişkiyi kesmeyen disiplin cezalarında yetkili mahkeme, ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir.
Aylıktan kesme cezası görevle ilişkiyi kesmez. Dava bu nedenle görev yapılan üniversitenin bulunduğu yerde açılır. Cezayı veren kurulun adresi yetkiyi değiştirmez. Yetkisiz mahkemeye verilen dilekçe esastan reddedilmez. Dosya yetkili mahkemeye gönderilir. Yine de bu, aylarca zaman kaybı demektir.
Görev yeri dava sırasında değişirse durum tartışmalı hâle gelebilir. Yetki, dava açıldığı andaki duruma göre belirlenir. Naklen atanan öğretim elemanının eski görev yerindeki mahkeme yetkili kalır. Bu ayrım özellikle görev süresi uzatılmayan araştırma görevlilerinde önem kazanır.
Dava Dilekçesinde Neler Yer Alır
Zorunlu unsurlar aynı Kanunun 3. maddesinde sayılmıştır. Tarafların kimliği, dava konusu işlem ve tebliğ tarihi yazılır. Hukuka aykırılık sebepleri ile deliller de belirtilir. Dilekçeye eklenmesi yararlı olan belgeler şunlardır.
Disiplin kurulu kararı ve tebliğ tarihini gösteren belge
Soruşturmacı raporu ile ifadeye davet yazısı
Savunmaya davet yazısı ve verilen yazılı savunma
İtiraz dilekçesi ile itiraz mercii kararı
Kesintinin yapıldığı maaş bordrosu
Bordro küçük bir belge gibi görünür. Oysa kesinti oranını ve uygulama ayını kanıtlayan tek belge çoğu zaman odur. Oran tartışması çoğunlukla bu belge üzerinden yürür.
Sebepler bölümünde fiilin hangi bende girdiği tartışılır. Kanunun 53/D maddesi burada iki dayanak verir. Aynı fiile birden fazla disiplin cezası verilemez. Geçmiş çalışmaları olumlu olanlara bir derece alt ceza uygulanabilir. Bu takdir yetkisinin hiç kullanılmaması da dava konusu edilebilir.
Savunma Hakkı İhlali Nasıl İleri Sürülür
Savunma hakkı Kanunun 53/A maddesinde ayrıntılı düzenlenmiştir. Madde 30/7/2026 tarihli ve 7592 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Bu Kanun 9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete ile yürürlüğe girmiştir. Maddenin başlığı da yenilenmiştir. Yeni başlık, disiplin soruşturması ile ifade alma ve savunma hakkını birlikte anar. Süreçte iki ayrı davet vardır.
Birincisi soruşturmacının gönderdiği ifadeye davet yazısıdır. Yazıda iddiaların neler olduğu açıkça belirtilir. İfade için yedi günden az olmayan bir süre verilir. İkincisi ceza vermeye yetkili makamın savunmaya davet yazısıdır. Bu yazıda teklife esas eylem ve karşılığı olan ceza bildirilir. Savunma için yine yedi günden az olmayan süre tanınır.
Davet yazısında bildirilmesi gereken bir hak daha vardır. İlgili, savunmasını vermeden önce soruşturma evrakını inceleyebilir. Bu bildirimin yapılmaması başlı başına bir şekil sakatlığıdır. Soruşturmanın süresi de sınırlıdır. Görevlendirme yazısının tebliğinden itibaren iki ay içinde tamamlanır. Ek süre ancak gerekçeli talep üzerine verilir. Konu ayrıntısı üniversitede disiplin soruşturmasında savunma hakkı sayfasındadır.
Yürütmenin Durdurulması Talep Edilebilir mi
Dava açılması işlemin yürütülmesini durdurmaz. Durdurma için Kanunun 27. maddesindeki iki şart birlikte aranır. İşlemin uygulanması telafisi güç veya imkânsız zarara yol açmalıdır. İşlem ayrıca açıkça hukuka aykırı olmalıdır. Mahkeme kararında bu iki noktayı gerekçelendirmek zorundadır.
Zamanlama burada belirleyicidir. Kanunun 53/D maddesine göre aylıktan kesme cezası, verildiği tarihi izleyen aybaşında uygulanır. Kesinti yapıldıktan sonra verilen iptal kararı parayı geri getirir. Ancak cezanın atanma yasağı gibi sonuçları bu arada işlemeye devam eder. Talebin reddi hâlinde izlenecek yol yürütmenin durdurulması kararı ve itiraz sayfasındadır.
Cezanın Doğuracağı Diğer Sonuçlar Nelerdir
Cezanın etkisi tek aylık kesintiyle sınırlı kalmaz. Kanunun 53/D maddesi ek bir yasak getirir. Aylıktan kesme cezası alanlar üç yıl boyunca şu görevlere atanamaz.
Rektör, dekan, enstitü müdürü ve yüksekokul müdürü
Bölüm başkanı, anabilim dalı başkanı ve bilim dalı başkanı
Daire başkanı dengi ve üstü kadrolar
Daha ağır bir sonuç da vardır. Ceza tarihinde bu görevlerden birinde bulunanların görevi kendiliğinden sona erer. Ayrıca bir görevden alma işlemi yapılması gerekmez. Durum ilgili mercilere derhal bildirilir. Bu sonuç, davanın hukuki yararını da güçlendirir.
Silme kuralı ise Kanunun 53/G maddesindedir. Cezanın uygulanmasından itibaren on yıl geçmesi gerekir. Süre dolunca atamaya yetkili amirden silme talep edilebilir. Talebin kabulü, ilgilinin bu süre içindeki davranışlarına bağlıdır.
Yönetim Görevine Son Verilmesine İlişkin Danıştay Kararı
Aşağıdaki karar cezanın yan sonucunu somutlaştırır. Bir üniversitenin İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi dekanı soruşturulmuştur. İddiaya göre bölüm başkanlığına 2547 sayılı Kanunun 21. maddesine aykırı atama yapmıştır. Aynı Kanunun 52. maddesine aykırı biçimde fakülte sekreterini de görevden almıştır.
Rektörlüğün 29.05.2015 tarih ve 23961 sayılı işlemiyle 1/30 oranında ceza verilmiştir. Ardından dekanlık görevine son verilmiştir. Bu ikinci işlem, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 15.07.2015 tarih ve 2015/64 sayılı kararıdır.
İdare mahkemesi görevden alma işlemini iptal etmiştir. Gerekçe, dayanak disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmiş olmasıdır. Danıştay ise bu kararı bozmuştur. Bozma sebebi ilgi çekicidir. Dayanak alınan iptal kararı da Daire tarafından bozulmuştur.
Kararın ayrıntısı burada değer taşır. İdare mahkemesi, aylıktan kesme cezası iptal edildiği için görevden alma işleminin dayanaksız kaldığını kabul etmiştir. Danıştay bu kabulü yanlış bulmamıştır. Bulunan eksiklik, dayanak kararın hukuki durumunun değişmiş olmasıdır. Daire, dosyanın yeniden ve esastan değerlendirilmesini istemiştir.
Kararda mevzuatın zaman bakımından uygulanmasına da değinilmiştir. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı yürürlüğe girene kadar eski hüküm yürürlüktedir. Uyuşmazlık bu nedenle işlemin kurulduğu tarihteki mevzuata göre incelenmelidir. Kararın künyesi şudur: Danıştay 8. Daire, E. 2016/12583, K. 2020/4521, T. 21.10.2020. Metne Danıştay Karar Arama sistemi üzerinden ulaşılabilir.
İlk derece kararına karşı istinaf yolu açıktır. Süre, kararın tebliğinden itibaren otuz gündür. Dayanak, İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesidir. Başvuru, mahkemenin yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine yapılır.
Bölge idare mahkemesinin kararı kural olarak kesindir. Temyiz yolu yalnız Kanunun 46. maddesinde sayılan davalarda açıktır. Aylıktan kesme cezasının iptali davası bu listede yer almaz. Buna karşılık iki dava türü listeye girer.
Meslekten veya kamu görevinden çıkarma sonucu doğuran işlemlere karşı açılan davalar
Daire başkanı ve daha üst düzey görevlilerin görevden alma işlemlerine karşı açılan davalar
Disiplin cezasının kendisi tek başına meslekten çıkarma sonucu doğurmaz. Yönetim görevinin sona ermesi de bu listeye girmez. Bu ayrım pratikte önemli bir sonuç doğurur. Cezaya karşı açılan dava genellikle istinafta biter. Göreve son verme işlemine karşı açılan dava ise Danıştaya kadar gidebilir. İki dosyanın ayrı ayrı takip edilmesi bu yüzden gerekir. Fiil ile ceza arasındaki uyum ölçütü için Danıştayın aylıktan kesme kararı incelenebilir. Yönetim görevinden ayırma cezasının kimlere verilebileceği ise ayrı bir Danıştay kararında incelenmiştir.
Aylıktan Kesme Cezası Konusunda Avukat Desteği
Aylıktan kesme cezası bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Aylıktan kesme cezası hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya çevrim içi soru formu üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
Aylıktan kesme cezası alan öğretim üyesi bölüm başkanı olabilir mi?
Ceza tarihinden itibaren üç yıl boyunca olamaz. Kanunun 53/D maddesi rektör, dekan, bölüm başkanı ve daire başkanı dengi ile üstü kadrolara atanmayı bu süreyle yasaklar. Ceza tarihinde bu görevde bulunanların görevi kendiliğinden sona erer.
Ceza hangi tarihte uygulanmaya başlar?
Kanunun 53/D maddesine göre ceza, verildiği tarihi izleyen aybaşında uygulanır. Kesinti bu tarihte maaştan yapılır. Yürütmenin durdurulması talebinin dilekçede zamanında ileri sürülmesi bu nedenle önem taşır.
Disiplin cezası özlük dosyasından silinebilir mi?
Kanunun 53/G maddesine göre uygulamadan itibaren on yıl geçtikten sonra silme talep edilebilir. Başvuru atamaya yetkili amire yapılır. Talep, ilgilinin bu süre içindeki davranışları değerlendirilerek karara bağlanır.
Dava hangi şehirdeki idare mahkemesinde açılır?
2577 sayılı Kanunun 33. maddesinin üçüncü fıkrasına göre yetkili mahkeme, ilgilinin görevli bulunduğu yer idare mahkemesidir. Cezayı veren kurulun bulunduğu şehir yetkiyi belirlemez. Yetkisiz mahkemeye verilen dilekçe reddedilmez, dosya yetkili mahkemeye gönderilir.
İdare mahkemesinin kararı kesin midir?
Karara karşı otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge idare mahkemesinin kararı ise kural olarak kesindir. Temyiz yolu yalnız 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan dava türlerinde açıktır.
Disiplin Soruşturması
Akademik Yayında Yapay Zeka Uydurma Kaynak Sorunu ve Etik Sorumluluk
Yapay zekanın ürettiği hayali kaynak künyeleri hangi etik ihlal bendine girer, yazarın doğrulama sorumluluğu nereye kadar uzanır ve yayımdan sonra düzeltme ile geri çekme nasıl ayrılır.
