Yükseköğretimde hangi disiplin cezasını hangi amir veya kurulun vereceği 2547 sayılı Kanunun 53/Ç maddesinde sayılmıştır. Yetkinin devredilemezliği, teklifle bağlılık sorunu ve yetkisiz makamın verdiği cezanın akıbeti bu yazıda inceleniyor.
Yükseköğretimde disiplin cezası verme yetkisi, 2547 sayılı Kanunun 53/Ç maddesinde düzenlenir. Yetki cezanın ağırlığına göre dağıtılır. Hafif cezaları amir verir, ağır cezaları kurul verir. Yetkisiz makamın verdiği ceza, esasa girilmeden iptal edilebilir.
Bölüm başkanı 2547 sayılı Kanunun 53 üncü maddesinde disiplin amiri olarak sayılmamıştır. Uyarma ve kınama cezaları sıralı disiplin amirleri tarafından verilir. Bölüm başkanı tarafından verilen ceza yetki yönünden hukuka aykırılık iddiasına dayanak yapılabilir.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını rektör tek başına verebilir mi?
Hayır. Bu ceza kişinin görevli olduğu birimdeki disiplin kurulunun kararıyla verilir. Amirin tek başına verdiği karar yetki unsurunu sakatlar. Vakıf yükseköğretim kurumlarında bu cezanın karşılığı birden fazla ücretten kesmedir.
Yetki grubunu belirleyen şey, önerilen cezanın kendisidir. Soruşturmacının teklifi bu nedenle önem taşır.
Teklif değiştiğinde yetkili makam da değişebilir. Kurul, kendisine gelmeyen bir teklifi karara bağlayamaz.
Amir ve Kurul Kararıyla Verilen Cezalar
Yetkili makam, önerilen cezanın türüne göre değişir. Üç grup aşağıda ayrı ayrı gösteriliyor.
Uyarma ve Kınama Cezasını Kim Verir
Bu iki ceza en hafif yaptırımlardır. Kanun bunları amire bırakır.
Uyarma ve kınama cezaları sıralı disiplin amirleri tarafından verilir. Amirler 53 üncü maddenin (a) fıkrasında sayılmıştır.
Rektör üniversitenin amiridir. Dekan fakültenin, müdür enstitü ve yüksekokulun amiridir.
Bölüm başkanı disiplin amiri değildir. Bölüm başkanının verdiği uyarma cezası bu nedenle sakattır.
İki görevli için istisna vardır. Rektörler ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürleri hakkında uyarma ve kınama cezalarını Yükseköğretim Kurulu Başkanı verir.
Amirin bu cezaları tek başına vermesi mümkün değildir. Kurul kararı olmadan verilen ceza yetki yönünden hukuka aykırıdır.
Kararın tutanağa bağlanması da gerekir. Toplantıya katılan üyeler ve oylar tutanakta görünmelidir.
Kurul toplantı nisabı da aranır. 2547 sayılı Kanunun 61 inci maddesi bu nisabı belirler.
Yükseköğretim Kurulu dışındaki kurullarda nisap, üye tamsayısının yarıdan fazlasıdır. Kararlar toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla alınır.
Çekimser oy kullanılamaz. Her üye kabul ya da ret yönünde oy verir.
Nisap sağlanmadan alınan karar sakattır. Bu itiraz da dava dilekçesinde ileri sürülebilir.
Çıkarma Cezalarında Yüksek Disiplin Kurulu Yetkisi
En ağır iki ceza ayrı bir mercie bırakılmıştır. Bunlar üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarmadır.
Bu cezalar Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla verilir. Karar, atamaya yetkili amirin teklifi üzerine alınır.
Teklif zorunlu bir aşamadır. Teklif olmadan kurul kendiliğinden ceza veremez.
Atamaya yetkili amir Devlet üniversitelerinde rektördür. Öğretim üyesi atamaları rektör tarafından yapılır.
Teklifin yazılı ve gerekçeli olması beklenir. Teklif yazısı dosyada bulunmalıdır.
Kurul teklifle bağlı değildir. Dosyayı iade edebilir ya da daha hafif bir ceza verebilir.
Yüksek Disiplin Kurulu, Yükseköğretim Genel Kuruludur. Bu tanım 53/E maddesinde yer alır.
Öğretim mesleğinden çıkarma cezası akademik kariyeri bitirir. Kişi bir daha akademik kadroya atanamaz.
Kamu görevinden çıkarma cezasının kapsamı daha geniştir. Kişi kamu kurumlarında ve vakıf yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı ya da memur olarak atanamaz.
Bu ağırlık nedeniyle savunma güvenceleri de artar. Ayrıntı savunma hakkı yazısında bulunuyor.
Rektör ve Dekan Hakkında Yetki Nasıl İşler
Yöneticiler için ayrı bir bent vardır. Bu bent 53/Ç maddesinin (d) fıkrasıdır.
Rektörler, bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürleri ve dekanlar bu kapsamdadır.
Bu kişiler hakkında dört ceza Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla verilir.
Aylıktan veya ücretten kesme
Kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme
Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma
Kamu görevinden çıkarma
Uyarma ve kınama cezaları bu listeye girmez. Rektör ve bağımsız vakıf meslek yüksekokulu müdürü için bu iki cezayı YÖK Başkanı verir.
Dekan hakkında uyarma ve kınama cezası ise sıralı amir tarafından verilir. Dekanın amiri rektördür.
Maddenin (e) bendinde bir iptal vardır. İptal cümle, Anayasa Mahkemesinin 10/4/2019 tarihli ve E.:2017/33; K.:2019/20 sayılı Kararı ile metinden çıkarılmıştır.
Bendin kalan cümlesi yürürlüktedir. Bu kapsamda yapılan soruşturmalar sonucunda verilecek cezalar Yüksek Disiplin Kurulunca verilir.
İptal kararı yetki dağılımını sadeleştirdi. Kanunla düzenlenmesi gereken alanın sınırı belirginleşti.
Fiilin işlendiği tarih ile soruşturmanın başladığı tarihte görev veya unvan farklı olabilir. Bu hâlde soruşturma üst görev veya unvan esas alınarak yürütülür.
Doktor öğretim üyesiyken işlenen fiil doçentken soruşturulabilir. Yetki bu durumda doçent unvanına göre belirlenir.
Kişi başka bir kuruma geçmişse ölçü değişir. Disiplin amirinin belirlenmesi ve uygulanacak hükümler, görev yapılan kurumun mevzuatına göre saptanır.
Bu ayrım naklen geçen akademisyenlerde sık tartışılır. Eski kurumun kurulu, yeni kurumdaki kişi hakkında karar veremez.
Yetkili Makam Soruşturmacının Teklifiyle Bağlı mıdır
Bağlı değildir. Kanun makama dört seçenek tanır.
Soruşturmada eksiklik varsa dosyayı iade etmek
Önerilen cezayı aynen vermek
Önerilen cezayı hafifletmek
Teklifi reddetmek
İade kararı eksikliğin giderilmesi içindir. Yeni delil toplanabilir ya da ifade tamamlanabilir.
Ceza hafifletilebilir ancak ağırlaştırılamaz. Kanun ağırlaştırma yetkisi vermemiştir.
Teklif reddedilirse süreç kapanmaz. İlgili amir ya da kurul, ret gerekçesine uygun olarak en geç üç ay içinde yeni işlem tesis edebilir.
Üç aylık süre bir sınırdır. Süre geçtikten sonra yapılan işlem tartışmaya açıktır.
İlk yol idari itirazdır. İtiraz süresi cezanın tebliğinden itibaren yedi gündür.
İtiraz mercileri altmış gün içinde karar verir. Merciler cezanın türüne göre değişir.
Uyarma ve kınama cezalarında itiraz, ilgilinin görevli olduğu birimin disiplin kuruluna yapılır. Rektörün verdiği cezalarda merci üniversite disiplin kuruludur.
Aylıktan kesme ve kademe cezalarında merci üniversite disiplin kuruludur. Üst kuruluş personeli için Yüksek Disiplin Kuruluna itiraz edilir.
Cezayı veren amir itiraz kuruluna katılamaz. Bu yasak kararın tarafsızlığını korur.
İtiraz kabul edilirse ceza tüm sonuçlarıyla ortadan kalkar. İdare, kabul gerekçesine uyarak en geç üç ay içinde yeni işlem yapabilir.
Dava dilekçesinde yetki itirazı ilk sırada yazılmalıdır. Disiplin cezası verme yetkisi tartışması, esasa girilmeden sonuç doğurabilir.
Disiplin Cezası Verme Yetkisi Konusunda Avukat Desteği
Disiplin cezası verme yetkisi bakımından uygulanacak hukuki yol, ilgili mevzuatın yanında somut olayın özelliklerine, mevcut belgelere ve varsa idari veya yargısal kararlara göre değerlendirilir. Bu nedenle genel nitelikteki internet içeriği, dosyaya özgü hukuki incelemenin yerine geçmez.
Disiplin cezası verme yetkisi hakkında dosyanıza özgü bir değerlendirme talep ediyorsanız Online Hukuki Danışmanlık sistemi üzerinden görüşme planlayabilir veya avukata soru sayfamız üzerinden talebinizi iletebilirsiniz. Görüşmede sunulacak hukuki değerlendirme, paylaşılan bilgi ve belgelere göre yapılır.
2547 sayılı Kanunun 53/E maddesine göre Yüksek Disiplin Kurulu Yükseköğretim Genel Kuruludur. Üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları bu kurul tarafından verilir. Karar, atamaya yetkili amirin teklifi üzerine alınır.
Kanun ağırlaştırma yetkisi tanımaz. Makam dosyayı iade edebilir, önerilen cezayı aynen verebilir, hafifletebilir veya reddedebilir. Teklifin reddi hâlinde ret gerekçesine uygun olarak en geç üç ay içinde yeni işlem tesis edilebilir.
Hayır. 2547 sayılı Kanun disiplin cezası verme yetkisinin devredilemeyeceğini açıkça yazar. İmza yetkisi devri ile karar yetkisi devri farklı şeylerdir. Kararı veren makamın kim olduğu belgede görünmelidir.
Mütevelli heyeti 2547 sayılı Kanunda disiplin amiri olarak sayılmamıştır. Vakıf yükseköğretim kurumlarında disiplin amiri rektördür. Bağımsız vakıf meslek yüksekokullarında bu görev müdüre aittir.
Yetkisiz makamın verdiği ceza kesin olarak iptal edilir mi?
Yetkisizlik ağır bir sakatlık sayılır ve mahkeme esasa girmeden iptal kararı verebilir. Ancak sonuç dosyadaki belgelere ve ileri sürülen delillere göre değişir. İptal kararından sonra idare, zamanaşımı sınırları içinde yetkili makam eliyle yeniden işlem yapabilir.
Disiplin Soruşturması
İntihal İddiası Nasıl İspatlanır ve Çürütülür
İntihal iddiası benzerlik yüzdesiyle değil, sayfa ve paragraf düzeyinde metin karşılaştırmasıyla ispatlanır. İspat yükü, bilirkişi incelemesi ve ilk yayın tarihinin belgelenmesi açıklanıyor.
